Chờ Cho Trăng Lặn

Qun Văn

 Chờ Cho Trăng Lặn

nguyễn văn sm

 

Sự đời th khuất đi trng mắt,

Lng đạo xin trn một tấm gương. (NĐC)

 Thằng Thnh vừa khom lưng vt cht nước mấp m dưới đy lu vừa ngước mặt ng ln đm my thnh đương sơn mu hồng lợt bằng cht nắng qui le li của ngy tn. Mấy lm tre đằng đng đ bắt đầu mờ mờ nhưng pha nầy nh thi dương vẫn cn ngự trị. N rảo mắt theo di mấy cụm khi lam chiều tỏa ln đằng xm nh l xa xa m nn nng trong bụng. Mới đi xốc l ủ về, tay chưn mnh mẫy dơ dy, rửa ry rồi cht nữa sẽ thả bộ tới nh ch Năm Dậu. Cng c r kề rề cng lu cng tốt để ng con Kn cho mn nhn. i đi bng tai chạm bng bp nhỏ xu đậu trn hai tri tai trắng nuốt của n thấy m muốn rụng tim! Đi đ, cơm nước tnh sau! Lm ti bụi rộn rng cả ngy chỉ chờ c lc nầy thi. C cuốn Hậu Vn Tin m n x ra hồi sng, nhập với  mớ thơ truyện đủ thứ, năn nỉ thiếu điều gy lưỡi mới muợn được đằng nh bc Hương Gio hồi hm qua, n sẽ đưa hết cho b Hai mượn chuyền.  B vui lng khng than mỏi lưng buồn ngủ th buổi ni thơ với bn chuyện Nam To Bắc Đẩu cng di, cng vui.

Ci go dừa cạ xột xột v chỗ qut xi-măng-nước dưới đy lu, m n ni răng ght lắm, mỗi lần nghe l mỗi lần ngầy-ng  vậy  m n  thấy vui vui.  Lu  hết nước,  l  ci  u  dưới  đy, nh ln mu ru mốc xanh xm, ngời chiếu. Nước cặn qu mạng! N lấy đầu gối đẩy thnh lu cho hổng đt ln, tay tri kềm nghing nghing, tay mặt vt mt cht nước t oi cn xt lại. Vi con lăng quăng bất hạnh bị mc v go, đem ln nh sng, kh chịu, bng ln bng xuống một hồi rồi mệt mỏi thả chm từ từ xuống đy go như một cử chỉ chấp nhận thua cuộc. Thằng Thnh ng mấy ci đầu bự bằng đầu kim gt m tưởng tượng trong đ c đi mắt nhn van ni đừng quấy động, rồi mỉn cười một mnh. Thường, buổi trưa trời nắng, kht nước, n uống ừng ực lun ba bốn hớp đầy, cố chừa mấy con lăng quăng ra. Rủi ro một vi con hết thời tri v tọt lun thủy lim động th cũng chẳng chết thằng Ty thằng Ma-rốc no, sao bữa nay mắc chứng g m rửa tay rửa chưn cũng để tới mấy con vật nhỏ nhỏ tung tăng đ?

N  xối một cch h tiện cht xu nước v tay cho ướt rồi vuốt vuốt mặt. Nước mưa để lu ngy mt lạnh da thịt một cch dễ chịu. Chừng một thng nay con Kn đưa tch nước tr mời khch khng biết v tnh hay cố m lần no cũng đụng v tay n. Cũng mt lạnh như vậy, dầu sự đụng chạm rất ngắn ngủi v phần giao tiếp giữa tay n với tay con Kn cũng nhỏ hu b hiu. Vậy m bữa no n cũng thấy vui như mở cờ trong bụng. Vui tới tn cuộc về chui v np cong mnh lại dỗ giấc ngủ muộn mng m cũng vẫn cn vui. Giờ nầy chắc bn đ xong xả hết chuyện cơm nước rồi. C lẽ họ đương sửa sọn đn đuốc, tr nước. Cht nữa hỏng by cuộc đọc truyện Tu th chm chết cũng ni thơ. Tiếc l thơ truyện họ khng c nhiều, quanh đi quẩn lại cũng mấy cuốn đ. Truyện th cũng Phi Long diễn nghĩa kể chuyện Triệu Khun Dẩn anh hng kh khi, Trịnh n lỗ mng nhưng nhiệt tnh, Si Vinh thiệt th lại nhc ht. Ba người kết nghĩa anh em phiu bạt giang hồ. Thơ th  cũng Phạm Cng đi đnh giặc mang quch vợ theo, cũng To thị mẹ ghẻ c nhơn st đức, cũng Lang Chu chu ci nhưng được người đời đối đải tử tế, cũng chng Vn Tin bị tam tai bt nạn. Nhm chn v khng hấp dẫn bằng tấm thn nho nhỏ mảnh mai của con Kn đi ra đi v rt nước chm tr hay lt tht trong buồng m ci bng dng in đẹp mất hồn trn tấm mn bng treo ngăn ngang nh ngoi với nh trong. Mẹ họ, khng biết phải tnh yu mới tượng khng m lc no cũng thương nhớ khng ngui. Gần th mắt lc no cũng khng rời hnh dng n, xa th mng tơ mng tưởng khng lm cng ln chuyện xuống g cho xăn xi, lắm khi cn ngớ nga ngớ ngẩn như bị ba m thuốc l....

Thằng Thnh mấy thng nay sanh chứng, lm tốt hết cở. N v nh lấy lượt, trở đầu nhọn của cn, vt một cht bi-dăng-tin, dm v miếng kiếng nhỏ vắt trn vch l, trt trt chải chải ln đầu, ngắm tới ngắm lui mấy chục bận, khi thấy đường ngi thiệt thẳng, tc rẽ hai bn thiệt đều, mới chịu gắn lược sau tấm kiếng đi ra. Vừa đi n vừa quẹt mỏ chi mấy giọt mồ hi tươm ra trn m mp đ bắt đầu hiện lơ thơ một vệt ru non.

Nh  thầy  gio  Năm  Dậu  chơi sang bữa no cũng thắp hai ci đn kh đ sng rực. Lại cn vặn nước xuống nhiều, lửa xanh ở đầu bc đằng xa thấy ảo ảo như ma trơi.

N  bước  v ơ hng ba, đứng m tiếng vừa lấy bnh tĩnh chờ tim bớt đập vừa coi nhng tnh hnh.

Tiếng thằng C -a thơ Vn Tin:

Vn Tin in in chm  Cốt Đột rơi,

Đầu treo eo eo eo cổ ổ ngựa phản hồi bản qun.

i thi i i i ..bốn pha những rừng,

Trời đ  tối mịt biết chừng gần xa...

Tiếng B Hai chận ngang:

"Thằng C mầy c đọc kỹ khng đ mậy? Sao lại chm rơi. Đầu no rơi, đầu no Vn Tin treo cổ ngựa?"

Thằng C bị sửa lưng tức mnh cải m khng cần coi lại:

"Phải m nội, chm th phải rơi xuống chớ. Rơi tức l rớt xuống như tiếng của mnh đ nội. Chữ nghĩa người ta ni rơi. Qu ma mnh ni rớt, rụng. Đầu giặc rơi rồi th tướng lượm ln treo trn cổ ngựa để thị oai."

Năm Dậu xa gần rầy con:

"Ch thằng C bữa nay bảnh qu ta! Dm dạy b nội n tiếng Việt mnh nữa chớ! B nội từng tuổi đ m khng rnh bằng mầy sao m phải cắt nghĩa con! Ci thằng! Đu coi kỹ lại coi. Chưa coi lại g hết đ cải bướng rồi. Chữ quốc ngữ by giờ ba ci dấu sắc huyền hỏi ng dị hợm lắm. Sai một li đi một dặm . C một ci dấu khng m thầy tu thnh thầy t đ.  Cư an trở thnh cử ăn tao thấy hoi. Khng phải như chữ An Nam  đu!"

Thằng C khng sợ b nội bằng sợ ba n, ổng ni c rởn vậy m bạt tay đau thấy ba bốn ng trời hồi no khng hay. N đưa cuốn thơ ln nh đn d lại. Thằng Thnh lựa lc nầy mới bước v nh, x cho những người trưởng thượng, knh cẩn cha ci gi thơ truyện cho ch Năm Dậu rồi ngồi k n bn mp bộ vn ngựa, chống chưn xuống đất kế bn thằng Tm-cn-v. Chiếc chiếu lc đương bằng cỏ u-du đ trải sẵn kế bn m n cũng khng dm đụng. N liếc ngang thằng Tm. Cha chả mnh tới sớm vậy m cũng trễ bộn, thằng nầy cn lết đt tới sớm hơn. Bộ tới đy đu hồi tưng bửng sng chắc? Coi bộ n cn lậm con Kn hơn mnh nữa ka. Nhưng m ci thằng ba trợn nầy dở m, khng đng lo. Như chim mới vừa đủ lng, chưa dập bụng cứt, biết g đu!

Năm Dậu ng khch, lc đưa tay nhận gi sch anh khng ni g, cũng khng mời ngồi. C lẽ đ qu quen khch, c lẽ đ đi guốc v bụng bọn trai tơ như lứa thằng Thnh, thằng Tm. Đng l bộ điệu của mấy ng gi c con gi đẹp! Tay ti x chơn ti quỳ x g ci tấm thn ti. Con Kn đu khng thấy ha! Nhớ tới n l bao nhiu ngượng ngịu cũng chịu được hết. Khng mặt dầy, ưa mắc cở th lm sao c dịp ni chuyện hay thấy được mặt n?

Thằng C cũng vẫn cn d d kiếm kiếm, khng ch tới khch mới. N khựng khựng một lc hơi lu rồi nuốt nước miếng lm tỉnh như khng c chuyện g xảy ra ny giờ, đọc lấy đọc để:

Vn Tin in in chm Cốt Đột rồi,

Đầu treo eo eo eo cổ ổ ngựa ựa ựa phản hồi bản qun.....

Ngoi kia tiếng ảnh ương  ha dạ khc mừng bng đm, trong nầy thằng C -a lm vui lng ta m với nội. Mỗi nghệ nhơn c thnh chng ring, ai c sn khấu nấy, khng ai muốn so ti cng ai vậy m sao coi mi thằng C lp vế bộn. N đọc cng lc cng nho giọng trong khi dn hợp xướng bn ngoi cng lc cng uyềnh-oang vang vọng hơn do đồng bọn gp sức.

Thấy thằng nhỏ buồn ngủ, b nội n giải quyết:

"C, đu mầy lật chỗ b gi Quỳnh Trang biểu con nhỏ Thể Loan ra đn Vn Tin coi. Họ thấy Vn Tin thi đậu họ mới săn đn đưa rước. Trước đ th đừng c hng! Tao nghe chỗ đ khng biết bao nhiu lần rồi m mỗi lần nghe lại tao đều ứa gan, lộn ruột.  Đồ ci thứ đn b hư thn mất nết khng biết xấu hổ!"

Thằng C mắt nhắm mắt mở lật lật kiếm kiếm, rồi cũng xong. N cất giọng ho hứng như lc ban đầu -a. B nội n phẩm bnh chm v giữa chừng cũng khng lm n mất trớn:

Loan rằng mnh ở chẳng hay (biết vậy th tốt!)

E người cn nhớ những ngy trong hang (thứ đn b trời đnh!)

Trang rằng con c hường nhan (ci nết qu hơn ci hường nhan chớ!)

Cho chng thấy mặt thời chng ắt ưa. (Kho bẹo dạng bẹo hnh!)

Dầu chng cn nhớ tch xưa (c qu ai m khng nhớ!)

Mẹ con ta lại đổ thừa V cng (ai m tin?)

Cng nhau bn luận đ xong,

Soi gương đnh sp ra phng rước duyn (Đồ mặt dầy!)

Thằng C để tập thơ xuống hỏi B Hai:

"C hường nhan l c ci g hả nội?"

Năm Dậu trả lời hớt:

"L đẹp đ! Như m mầy vậy! Tiếng cười dn nổ ra khắp nh. Tiếng thiếm Năm Dậu ở dưới nh bếp vọng ln vui vẻ. "Ci đ l tui hỏng biết nhe!"

Thằng Thnh cảm thấy bớt bở ngở. N cười lớn hơn ai hết thảy, lại cn khen ha để mua lng. "Đng qu đng qu! Ch Năm ni khng trật một cht no hết." Ni m n ng con Kn thiếu điều rớt hai trng con mắt.

Thằng nhỏ chưa chịu im:

"Chị Hai c hường nhan nhiều hơn m m! Mấy anh trong lng ai cũng ni vậy hết, anh Thnh n, anh Tm n, Cậu Hai Xch-Lu n. Bữa hổm cậu cn đọc cho con, biểu con về đọc lại cho Chị Hai nghe, Con rắn năm khoan b ngang đm tp. Tao thấy chị Hai mầy đẹp đẹp tao thương. Đất vườn ln lp xẻ mương, mắt em hột nhn anh thương hết hồn...

Thằng Thnh tức giận i gan m cũng bắt tức cười. Con Kn mới trổ m hai ba năm nay, lm tốt, xức dầu dừa, chải đầu chải cổ ng mượt th cũng ưa nhn đ. Uua nhn thi, chớ lm sao sắc xảo bằng mấy con nhỏ lớn hơn một hai tuổi ở Mn, Bnh Thủy m ni c hường nhan?  N ng theo bộ hậu con Kn khi con nhỏ đỏ mặt đứng dậy ci rột đi v buồng lẹ như chạy trốn. Đ vậy khi đi ngang qua chỗ thằng C ngồi, ẻn cn k đầu n một ci cốc nghe khng thi cũng thấy đau điếng. Cả nh ai nấy đều cười nghing ngửa. B Hai cười chảy nước mắt, vừa  ko khăn chậm mắt vừa cố gắng nn cười.

C tiếng lớn họng ngm nga ngoi ng: Vn Tin Vn Tiển Vn Tiền, Ai cho ti tiền ti ni chuyện Vn Tin rồi cậu Hai Xch-Lu bước v nh, thơm phức dầu thơm thnh thị. Ci đầu ngc ngắc, ci mặt vt hất như mặt thằng đnh bồng, thấy ght khng chịu được, thằng Thnh chưởi thầm trong bụng!

"Cho ngoại, cho ch thiếm. Ủa thằng Thnh với thằng Tm cũng c mặt ở đy nữa hả. Cũng biết nghe ni thơ sao mấy bậu?"

Cu hỏi bị đ chuyền v trong khng kh, người đng lẽ trả lời lm bộ khng nghe, người hỏi cũng khng cần cu đp. Mấy người lớn ng nhau. Khng kh đọng lại cở chừng một pht. Cậu Hai trn trọng đem để trước mặt b Hai một gi trầu cau, ni "Con mới ra chợ Mn, thấy trầu cau ngon mua về cho ngoại dng. C ci ống ngoi đồng nữa. Ci của ngoại nứt hết rồi cũ qu, vi đng đầy miệng ngoi kh khăn!" B Hai ừ chừng cho qua tang lề, coi mi khng thch lắm chuyện qu cp, cũng khng đưa tay đụng tới gi qu. Cậu đem tới Năm Dậu một gi lớn xộn ny giờ xch tn ten, ni l thịt heo quay với bnh b, thấy họ mới đem ra, cn nng, mua về cho ch Năm nhậu chơi. Chục nem b l nem Bnh Thủy c người cho ng gi, sẵn dịp qua đy đem kiến biếu ch Năm ăn lấy thảo. Năm Dậu c hơi mắc cở với thằng Thnh, thằng Tm nn ngượng nghịu tiếp nhận  rồi ku con Kn ra lấy đồ đem cất. 

Buổi đọc thơ lại tiếp tục. B Hai ng theo con Kn rồi ng cậu Hai. Cử chỉ của  b  điềm  đạm  như tự thuở giờ, hai tay vẫn ngoi trầu, ci ống ngoi được kềm giữa hai bn chưn, mặt khng lộ vẽ ght thương g về sự c mặt của cậu Hai. B vẫn tiếp tục điều khiển cuộc ni thơ:

"C, đu con lật chỗ Vn Tin gặp Nguyệt Nga đọc cho b nghe coi. Sao b thương hai đứa đ qu! Xứng lứa vừa đi m trắc trở cả mười năm mới gặp lại nhau."

Thằng  C  đ qu quen với  cch nghe đọc thơ kiểu nhảy tới nhảy lui của b nội n, kin nhẫn thấm nước miếng kiếm đoạn được yu cầu. N lại -a...

"Ring than trm hỡi l trm,

Đ v duyn bấy ai cầm m mơ.

Đưa trm chng đ lm ngơ,

Thiếp xin đưa một bi thơ chớ từ."

Vn Tin ng lại rằng: "Ừ,

Lm thơ cho kp chừ chừ chớ lu."  

Tm Cn-V lặng yn thinh tht ny giờ, mở mn bnh luận, giọng ồ-ề của trai mới bể tiếng:

"Ci anh chng Vn Tin nầy hay cải trời! Con gi người ta đưa trm nghĩa l trao tnh rồi, cứ đưa tay ra l được mo thi, vậy m cn từ chối. Chắc lm bộ qu. Chn hấu mại hơi l ci chắc"

Thằng C bỏ cuốn thơ xuống vn ngựa, sẵn dịp lấy tay v v chỗ đau trn đầu rồi ngng mỏ về pha người ni. Thằng Thnh thấy dạng miệng cũng gp :

"Khng phải lm bộ lm tịch g đu, đng hong với đn b con gi đ. Hỏng thấy Vn Tin biểu khoan khoan ngồi đ chớ ra, nng l phận gi, ta l phận trai hay sao? Đng hong l nhờ theo thầy học đạo thnh hiền. Sch dạy nam nữ thọ thọ bất tương thn...."

Cậu Hai Xch-Lu ra dấu khng đồng với thằng Thnh nhưng thằng nầy cứ coi như khng, ni tiếp:

"Ci khc của Vn Tin với thằng La ở chỗ đ. Vn Tin người ta c đi học thnh ti -n nhấn mạnh tới hai chữ thnh ti-, người ta l tướng, l vua nn người ta đng hong. Thấy gi người ta  khoan thai chậm ri. Cn thằng La đi học khng tới đu hết đ bị đuổi rồi - n cố tnh đưa ra chi tiết nầy - nn thấy gi, dầu l gi c chồng cũng t v, tọc vạch p uổng. Cho nn về sau chết v gi. Chết m hỏng ai thương."

Cậu Hai thấy mnh bị ni xỏ xin, giận cnh hng. Tao bị đuổi v tao chn học. Mấy thằng Ty dạy trn trời dưới đất tao c thấy xi được giống g đu m học cho mệt. Về đy gp la ruộng mấy trăm mẩu, coi hai ci nh my xay, vừa ăn vừa ph suốt đời cũng khng hết, học lm chi cho mệt thn? Bị đuổi tao cn ni được tiếng Ty, cn mầy l thằng con nt hỉ mũi chưa sạch, đừng c ni xỏ xin, lộn xộn.

"Vn Tin lm bộ nht gi đ. Đạo đức giả ai m khng biết. C người đ thấy r Vn Tin l người đạo đức giả nn tức mnh đặt cu ht ni huỵch tẹt ra..."

Cậu quay qua B Hai:

"Xin lỗi ngoại, thằng nầy ni con tức qu nhịn khng được. Ni chỗ nầy kh lắm. M ngoại c cần đi ra sau xc miệng cổ trầu để uống nước khng? Nước của ngoại nguội rồi đ. Để con rt cho ngoại nước khc, nng uống cho ngon miệng."

B Hai hiểu , thở di rồi bỏ chưn xuống vn quơ quơ  dưới đất kiếm guốc sửa soạn đi ra nh sau. Tuy vậy b vẫn ni:

"Ờ! Nhưng m tao trở ln liền đ nghen! By c ni g th ni lẹ đi."

Sau khi ng ra nh sau, chắc chắn khng c đn b con gi ở gần, cậu Hai Xch-Lu mới ni, giọng nhỏ hơn bnh thường:

"Phm người ở đời th khng ai trnh khỏi ci tật gi tham ti trai tham sắc. Ni khng tham khng ham l ni ngoi lỗ miệng thi, trong  bụng   mnh  th  ai cũng như ai, ton cứt khng. Bởi vậy cho nn thấy Vn Tin của cụ Đồ Chiểu  đạo đức giả người trong đồng qu rẫy bi mnh, vốn tnh thiệt th chơn chất, nghĩ sao ni vậy, mới c cu ht Vn Tin np dựa bụi mn, chờ cho trăng lặn bp lồn Nguyệt Nga. Xin lỗi Ch Năm, ci thằng Thnh nầy khng ni r n khng hiểu tnh đời."          

L con trai mới lớn, nghe tới mn đ thằng Thnh hết hồn, cm miệng. Thuở giờ n cũng c nghe cu nầy chớ chẳng phải khng.

Nghe nhiều lần nữa l khc. Nhưng m kn đo ring tư giữa con trai cng lứa, chớ khng phải giữa thanh thin bạch nhựt c người lớn tuổi cở cha ch ngồi ở kế bn. Ở đy ni ln cu đ l khng phải chỗ rồi. Cng trật hơn l đng lẽ ni m m lại ni huỵch tẹt. Đ đnh l bạch tuột nhưng m vừa vừa phải phải thi chớ, ai lại bạch tuột kiểu lỗ mng như vậy. Ngoi nh sau c ba người đn b, chắc g họ khng nghe? Gi tham ti trai tham sắc, ni cả mớ vậy sao được, nước giữa dng khi trong khi đục, người ở đời kẻ tục người thanh chớ. B nhơn b bụng m!

Ba người phụ nữ ln lại nh trn. Thiếm Năm Dậu với con Kn bưng ch-xi-nước mời từng người. Khi ngồi yn vị rồi, v thấy mọi người ai cũng c một chn ch nng trước mặt, b Hai mở đầu lại:

"Đu ny giờ by bn chuyện g đu ni nghe coi. Để b gi nầy phn coi ai phải ai tri, ai c l ai v l."

Cậu Hai lẻo mp:

"Đu c bn g đu ngoại. Ni m nghe chơi thi. Con ni l người mnh đ ch  ng  Nguyễn  Đnh  Chiểu  lng

tng khng biết lm g cho phải, chủ trương đnh Php hay ha với người Php. Đnh th đnh khng lại. Ha th khc no như ku dn mnh xui tay mặc tnh bọn n ức hiếp.  Ci lng tng đ thấy r trong cử chỉ của Vn Tin trước mặt Nguyệt Nga, khng biết đối xử với đn b con gi thế no cho phải cch, theo kiểu đn ng con trai hay theo kiểu tin nho thnh hiền..."

B Hai chận ngang:

"By ni nhiều qu ai m theo kịp! Đu người mnh đặt cu ht g ch cụ Đồ Chiểu đu?"

"Dạ th thin hạ đọc hoi đ. Vn Tin cng mẹ trở ra, đụng phải cột nh cng mẹ trở v.Vn Tin cng mẹ trở v, đụng phải ci bồ cng mẹ trở ra. Vn Tin cng mẹ trở ra. Đụng phải b gi cng mẹ trở v... Cứ vậy m trở ra trở v hoi, hết ngy hết thng hết năm hết đời, như l ng Nguyễn Đnh Chiểu lng tng giữa ci văn minh vật chất Ty phương v ci nền nếp lun l cng trung qun i quốc Đng, lng tng giữa đnh v ha, khng biết chọn đường no.."

 "Tao khng học nhiều ở trường Ty trường u như by nn khng thấy ci lin hệ so snh ấy l phải hay khng phải. Từ cu ht kia tới kết luận nọ tao thấy xa xi qu, cầu cả chục so lận, theo muốn điều hụt hơi m cũng cn chưa kịp. Tao chỉ biết l ng b mnh ht Phạm Cng cng mẹ trở ra.... chớ khng ni Vn Tin cng mẹ trở ra bao giờ. Phạm Cng đắt mẹ đi ăn my th cng cũng l phải thi. Mẹ gi như chuối ba hương, mẹ đi khng nỗi nữa th con cng. Chớ mẹ Vn Tin mất trong khi Vn Tin đương trn đường lai kinh ứng th th  mẹ no cho Vn Tin cng?

By đặt bậy bạ, by lấy ru ng nọ cắm cằm b kia rồi by cắt nghĩa đi

nầy nọ về chuyện của người xưa th tội lắm đa nghe. Tội với cổ nhơn đ đnh m tội với chữ nghĩa thnh hiền mới l trượng! Lt đầu!"

Thấy bộ mặt tiu ngỉu của Cậu Hai, Năm Dậu mới ngoắc ra hng ba, ni ba điều bốn chuyện để xoa dịu khch:

"Mới c một vố nhẹ nhẹ m sao coi cậu bu nhu qu vậy? C g đu!" Ngừng một lc Năm Dậu thn tnh. "Cậu Hai học trường Ty m bn chuyện văn thơ Việt Nam cũng được ớn đ chứ! Cậu ở Si-gn nhiều chứ ở xm G Xoi mnh đu c lu m coi mi cậu thuộc cu h, cu ht nhiều gh hen? Hai cu m cậu đọc cho thằng C ti chưa nghe chưa biết bao giờ? Ti thuộc lng quyển Cu Ht Gp của ngi Đốc Phủ Của m cũng khng thấy mấy cu đ."

Cậu Hai nghe ni trng tủ, thay v bẽn lẽn lại ho hứng khai thiệt, giọng cố tnh bnh thản nhưng khng khỏi phưởng phất trong đ đi cht tự ho:

"Th chu đặt tuồng bụng thi. Cứ ni bậy bạ g đ ở cu trn, xuống cu dưới cho c vần l xong chuyện. Chu lm hoi trong mấy bi thi mn Annamite ở trường m c ng thầy no dm hỏi dm ni g đu. Cu ht cu h của người mnh ngn trng san d như l trn rừng như sao trn trời mấy ai biết hết. Cũng khng c ai biết được cu no thiệt cu no giả, cu no thin hạ truyền tụng lu rồi, cu no mạo ha mới được đặt chưa ai biết ai nghe.."

Trầm ngm một lc Cậu Hai mới ni như phn bua:

"Chu khng phải người ăn ni bỗng chng khng biết xt trước sau. B ngoại ứ-hự chu cũng đủ đau, cũng đủ thấy mnh dốt. Nhưng m ci cu Vn Tin cng mẹ... thiệt tnh l chu nghe thầy gio trn đ đọc r rng. Những điều ni hồi ny cũng l lập lại lời thầy giảng m thi. Thầy tốt nghiệp bn Ty đng hong, học tr ruột của cụ Trần  Nguơn Hanh, dạy học mấy chục năm nay, từ hồi chưa c u Chu Đại Chiến lận. Khng lẽ ổng lại đặt tuồng bụng như chu?"

Năm Dậu mc gi thuốc r ra quấn rồi chậm ri le lưỡi liếm mp giấy để c th giờ tm cu trả lời cho thỏa đng. Ci hột quẹt my xi bằng dầu hi quẹt năm su ci mới bắt lửa, ln khi hơi nhiều m cả hai đều khng ch . Trời mới tối, gi thoang thoảng mt thơm mi bng trang tới từ cụm cy gần bn ng thin. Cậu Hai tm sự thm:

"Chu l đứa chịu học mn Annamite lắm nn thầy ni g chu đều nghe, v cố  nhớ. Mỗi  lần  ra  đường D'Ormay l mua cho được mấy cuốn sch của Maison Pht Ton về đọc. Mấy năm ở en-tẹt cha nhựt ở khng, đọc chữ Ty chữ u th lu lắc, đọc quốc ngữ bất luận cuốn no cũng thấy hay..... Thầy cn ni l thin hạ ght Vn Tin hnh động cứng nhắc, mỗi mỗi đều theo cch thế của ng Khổng ng Mạnh cho nn họ đặt nhiều chuyện về Vn Tin. No l Vn Tin ghiền, no l Vn Tin cờ bạc. Thử hỏi c nhn vật trong thơ no m bị vẽ nn hnh ảnh xấu xa như vậy khng?"

Năm Dậu khng biết trả lời sao cho ổn, đnh đnh hai chữ lm thinh ngắm đm sao trời nhấp nhy, ph ph điếu thuốc su kn.

"N Vn Tin cờ bạc n: Đặt tn l Lục Vn Tin, tuổi vừa hai tm nghề chuyn bạc bi.."

Năm Dậu tức cười thầm. Ci thằng cng tử bột, được đi học trường Ty trn Sign l sướng qu trời rồi vậy m khng lo học hnh đến nỗi bị đuổi. Về đy cả năm nay ăn no tối ngy đi dạo đầu trn xm dưới, ph xm ph lng khng lm chuyện g nn thn. Cả nh n chỉ biết tnh tiền, trong đầu người no cũng chỉ nghĩ tới chuyện ăn xới ăn bớt la gạo của t điền sao n lại c th giờ đọc ba ci thứ lạ lng đ khng biết?

"Vn Tin cờ bạc ti c nghe c biết, cn Vn Tin ghiền chưa thấy chưa nghe. Đu cậu đọc thử một đoạn coi ra sao."

Cậu Hai như mở cờ trong bụng, tằng hắng lấy giọng rồi đọc, cũng -a như thằng C đọc thơ Vn Tin thứ thiệt:

"Dn lng một lủ đng dầy,

 

 

Ai ai cũng ht thiệt ry chnh ti.

Tin đnh Phong Lai thc đi,

Trong xe ai ngp tiếng th ku la.

Thưa rằng Kim Lin Nguyệt Nga,

Khng tiền m ht tầm cha phủ đường.

Bị lủ c đảng gian cường,

Bắt m giựt nhựa toan đường hại nhn.

Xin theo về yết phụ thn,

Cha cho thẩu bạch bo n tai nn.

Tin rằng qun tử nuốt khan,

Ngp ghiền c rũ theo nng khn đi.

Nng Nga nghe ni vn vi.

Trao ống cho đ ta th đền ơn.

Tin rằng nhựa vỏ l hơn,

Lm sao giải đặng ghiền cơn by giờ.

Trao ống Vn Tin lm ngơ,

Nng Nga trao nhựa chng quơ nuốt liền..."

Nghe cch đọc trơn tru v đầy hứng th của Cậu Hai, Năm Dậu bỗng thấy tội tội, ch an ủi m mắt ng ra hng bng bụt ở ngoi xa lập lo đm đốm.

"Thi bỏ mấy ci chuyện Vn Tin nầy nọ đ đi. Ai c l ai v l lm sao tch bạch cho phn minh được. Sự việc cng bn cng khng cng. Cng l luận nhiều cng mắc vạ miệng, mch lng nhau. Người biện thiệp chng nghe phục m khng trọng. Hoa ngn xảo ngữ hại lng nhơn, tổn phước. Sẵn c đồ nhắm cậu đem lại hồi ny, mai tới đy mnh nhậu sương sương  chơi. Ti ưa nhậu lai rai ngy nghỉ, nhưng phải c đồ ăn cho thẳng bụng để khỏi say. Lm thầy gio lng nầy hơn chục năm nay, giờ mới gặp được người chữ nghĩa như cậu l một. Ứng đối như lưu, sch vở bất luận cuốn no cũng biết! Lng trước ti nhậu với ng thầy Hun đổi tới từ miệt Cờ Đỏ, nhưng lng ry ng ta ưa bn bi thơ "Con Cc" m ni l hay, bi ca dao "Thằng Bờm" m ni về tinh thần v nhiễm, v cầu, v y. Nghe bắt muốn cải lm bữa nhậu mất hứng."

Đm G Xoi yn tĩnh, mấy cy gn ngoi ng tri rụng nh nhẹ, m thanh mường tượng, quen lắm với cảnh vật mới nghe được mơ hồ. Trong nh tiếng Thằng C ni vai Ba Bnh trong thơ-tuồng Trương Ngo vang vọng ra tới ngoi nầy. N rn gn cổ ln xuống bổng trầm lm cũng ra tuồng bộn:

"Thiếp nay Liễu thị, thm hiệu Ba Bnh. Việc lm hồ hổn qu chằn tinh, nghề đi mch xứng hơn xốc l. Như thiếp  kho biết lm nem lm chạo, ti cũng hay bn bộ bn thuyền....."

***

 Năm  năm  trời  tri  qua kể  từ ngy thằng Thnh khng lo hnh tới nh con Kn nghe ni thơ nữa. Tới m lm g. M n lm sao dm hỏi con Kn cho n. Thiếu tiền nh người ta ngập đầu  nay lại tnh che mặt mo tới hỏi con gi người ta về lm mọi cho mnh hay sao? N cn gặp con nhỏ cả chục lần nữa sau bụi mn gần sn nước của một người lối xm trong vng nửa năm sau đ. Lần no bn vai o n cũng ướt mm nước mắt với tiếng khc rưng rức của con Kn.

"Thằng cha cậu Hai mua lng ng gi ta em dữ qu. Hai người nhậu say ly b mỗi tuần hai ba lần. Em bị đn khng biết lần thứ mấy rồi. Bầm dập mnh mẫy hết. Anh tnh sao th tnh, chớ ci điệu nầy lng chng em phải lm vợ thằng cha cậu Hai đ. Ta em hỏi ngy một... Nhiều khi đổ liều, cho đnh, bất qu chết l cng nhưng tội nghiệp b nội qu. Mỗi lần thấy b năn nỉ ta bớt tay m khng cầm được nước mắt." Nghe ẻn ni n thiếu điều muốn đạp đổ hết thế giới nầy cho tang hoang, nhưng ng lại phận mnh hn mọn bọt bo, khng quyền thế ti cn. Thc thủ, tnh khng ra kế, n ngồi thở di thường thượt. Dẫn em đi trốn được rồi, mẹ gi bỏ lại vui duyn sao đnh? Mng lo bận bịu mẹ gi, tnh toan khng được ruột r ho don. Chỉ biết cầm tay người yu ng v  hai ngi sao trời đậu trong cặp mắt lng lnh nước. Cu ht chờ cho trăng lặn m Cậu Hai Xch-Lu dẫn ra ngy xưa hiện ra trong tr nhưng n khng lng dạ no lm g hết. Vn Tin bạt mạng của người bnh dn ngoi đời đưa tay ra đặt vo chỗ khng thể đặt, bp vo chỗ khng thể bp th được. Thằng Thnh mới  lớn  lại  đương buồn rười rượi, ruột gan nt ngướu đu c tay no để đưa ra, đnh lm thứ Vn Tin sch vở nghim chỉnh trong vng đai lễ gio. Lần no cũng vậy, tới lc sương xuống lnh lạnh hay sao Mai chnh chếch mọc, con nhỏ mới bớt khc, hai đứa bịn rịn chia tay hẹn lần tới.

Nay con Kn đ con xch nch mang, khng cn thấy ngại ngng g khi được thin hạ ku tưng l c Ph Hương Quản như buổi đầu. N th vẫn l thằng Thnh đắp mương mướn, bẻ dừa thu, tt đa ăn cng mớ tm c cht, lm những cng việc khng tn cho người  lng trn xm dưới. Miếng ruộng biền mấy cng nhỏ xu hai m con lm quần quật suốt năm m hu lợi đu c bao nhiu. Lm thm ci bu rau muống, mỗi lần cắt bỏ mối, bo cm bm đầy đầu đầy cổ m ngho vẫn hon ngho, nh vẫn l căn nh l xiu vẹo thuở no khi n mới chớm biết yu.

Cậu Hai, chồng con Kn, ăn ni bẩu lẩu b l nhưng khng th vặt, lc no gặp n cũng vui vẻ bổ xua, thấy n mặt my b sị th nheo nheo mắt thn tnh như an ủi người bại trận. C khi cậu cn đọc thơ Bắt lươn ai nắm đằng đui, bởi anh v phận lươn chi xuống hang hay Bầu sao anh để trn dn, duyn anh xe lỏng em phụ phng duyn anh. Lần no n cũng mỉn cười thng cảm với ci hể hả của cậu nhưng trong lng lại c niềm vui ring dầu rằng vết thương tnh đổ mủ trở lại. Mẹ họ, ti v phận hay anh nhờ cha mẹ giu c được cho đi học một mớ chữ, khng nn thn nn hnh g nhưng so với người v phước sống lng vng ở đy từ nhỏ tới lớn, anh cũng hơn được nhiều. Gặp thời bọn ngoại nhơn cần  tay  sai, n  cử  anh  lm  chức  nầy chức nọ trong lng trong xm, anh nghiễm nhin c chức c phận. Gia đnh con Kn sợ bng sợ gi, phần ch Năm Dậu thch lm xui với nh giu, ham nhậu nhẹt với anh nn gả p con. N bị ta n đnh đập chết đi sống lại bao nhiu lần n mới ừ anh c biết khng? Thn người ta con gi m đn bọng, bầm dập thng nầy qua thng khc th sao m chịu cho thấu! Mẹ họ, tnh ti bời rời khng dnh, tơ duyn ti xe lỏng lẻo bị tuột hay anh tước mối tơ duyn gắng b của tụi ti ra, xe ci tơ duyn p đặt của anh v đ? Ti biết ruột gan con mo của ti m. Bao nhiều lần ngồi cng nhau dựa bụi mn, muốn ẵm muốn bồng, muốn nắn muốn bp lc no cũng được, lm g n cũng cho cũng ừ m ti c thm lm đu. Cn y nguyn cho anh để ngy nay anh c dịp h hửng. Ng cuộc diện ti biết hai đứa c tnh yu th được, duyn chồng vợ th khng ngơ. Cc hữu kỳ phận. Quan trọng l ci tnh, ci hồn của n. By giờ tuy l chồng nhưng anh c biết ci tnh, ci hồn n nằm ở đu đu n!

V lần no cũng vậy n bắt tay bổ xua Thầy Hai Ph Hương Quản m  lng thương hại cho kẻ đến sau. Dầu l đến sau trong tm hồn một người con gi qu.

Nhiều lc khi Thầy Hai Ph Hương Quản đi rồi, n thơ thẩn ngm ngaVn Tin ngồi dựa bụi mn rồi chưởi đổng:

"Mẹ họ, ci qu nhứt trong tnh yu, ci tnh tứ tuyệt vời của đời trai l con mo của mnh đồng lng ra ngồi dựa bụi mn với mnh, đồng lng cng ngồi chờ trăng lặn để ni chuyện sang đng, tuy khng đu v đu nhưng thỏa lng mong  nhớ.  Np  ln  trong bụi trong bờ, đợi con gi người ta đi qua ơ hờ, lm ba ci chuyện kia th hay ho g đu m phải khổ cng đợi chờ trăng ln với trăng xuống."

N cười khan một mnh. M n xn bịnh nặng mấy thng rồi mất cả năm nay. Xm G Xoi giờ đy mỗi bng cy dng nắng, từng nh trăng con nước, từng tiếng vạc snh ku hay c rc đều như chứa chất mối u tnh nặng trĩu lng n, nặng nhưng vẫn cn đủ đẹp để li chưn n lại khng cho cất bước giang hồ tm qun.   

 Nguyễn Văn Sm

 Trờ về trang tc giả v tc phẩm