Xóm Người Mù

Quán Văn

Xóm Người Mù

ờng Mán

 

 Xóm Người Mù. Không biết tự bao giờ cái tên gọi ấy đă trở nên quen thuộc. Không thể nhớ nổi người khiếm thị đầu tiên nào đă dùng bước giang hồ ở khu dân cư trải dọc triền sông này, rồi rủ rê thêm những người đồng cảnh ngộ quy tụ lại, chọn nơi đây làm " đất lành chim đậu" .
Ra đi từ nhiều miền quê khác nhau. Trẻ có, già có, gặp gỡ đâu đó dọc những ngả đường bươn chải kiếm sống họ dắt d́u nhau về, thoạt tiên vài người rồi dần dà đến vài chục, và, sống đạm bạc khiêm cung giữa bao người lành lặn khác. Ban đầu chính quyền địa phương đặt vấn đề đ̣i trục xuất, riết làm ngơ v́ chẳng nghe ai kiện cáo, tị nạnh ǵ. Đèn nhà ai nấy sáng, không hẳn đùm bọc, nhưng tuyệt đại đa số người trong xóm giềng đều tỏ ra thông cảm, sống chan ḥa thuận thảo. Có lẽ có cô tôi là ngoại lệ, không thích đă đành, c̣n hết sức lấy làm khó chịu bởi không dưng phải lọt thỏm giữa một khu xóm như thế. Có lần cô bảo:
- Bạn hàng hễ ai nghe tao cho biết số nhà, tên đường, tên phường th́ cứ y như rằng người ta hỏi có phải ở Xóm Người Mù không? Không dưng mang tiếng mù lây. Chun đụt dưới mái nhà này lỡ ăn nên làm ra nên không đành bỏ đi nơi khác, chớ không tao xới khỏi lâu rồi. Cái xóm ǵ mới bảnh mắt ra ngơ đă gặp người ḷ ḍ bị gậy phát ngán. Bao nhiêu cái Tết có cáp vàng tao cũng đâu dám xuất hành đầu năm!
Là chị hai của cha tôi, cô xa nhà sống theo kiểu thân tự lập thân hồi c̣n trẻ, giờ xấp xỉ tuổi năm mươi, chưa chồng con dù nhan sắc đến nỗi nào, khó tính là điều dễ hiểu, nhưng tôi vẫn không thể hiểu nổi sao cô hẹp ḷng đến vậy.
Rời quê ra tỉnh học trọ, mỗi sáng sớm tôi ra chợ tiếp cô bày hàng quần áo thời trang, giày dép, mỹ phẩm, chiều tiếp dọn hàng. Từ vài tháng nay bỗng có người t́nh nguyện làm thay, tôi bỗng rảnh rang. Ông ta kém cô vài tuổi, luôn " h́nh dong chải chuốt, áo quần bảnh bao" . Nhờ ông, h́nh như dạo này cô đâm ra trẻ lây, đâm ra thích chưng diện với lắm bộ đồ môđden mặc rồi đứng uốn éo trước gương hệt những người mẫu thời trang không khoe chướng, cô hỏi, chẳng muốn cô buồi tôi đành miễn cưỡng khen đẹp. Đêm đêm, tôi đến lớp ngoại ngữ học thêm th́ ông đeo cô đi chơi bằng xe Dream. Chiếc xe cô nhún nhường cho biết vốn là hàng c̣n nguyên thùng, mua để tiện việc ông đưa đón. Chưa hết, cô bê về cả dàn máy karaoke để giải sầu. Thỉnh thoảng hai người kề vai song ca trông rất mùi mẫn. Thỉnh thoảng mở tiệc đăi bạn bè tại nhà. Nhưng cái đám cưới lắm lần nghe cô bàn tính măi chưa thấy thực hiện.
Dù cô luôn rầy la ngăn cấm, tôi vẫn lén chơi với đám người mù trong xóm. Đứa hát rong, đứa bán vé số dạo, đứa đan sọt đan thúng,... Trong số ấy tôi thân nhất con Thắm hát rong. Con nhỏ ông Tư đờn c̣ đă " nhặt" về trên một chuyến tàu Thống Nhất. Nó gầy g̣ đến độ qua cầu gió có thể thổi baỵ Nó hay khiến tôi nhớ tới con em gái dưới quê nên thường lén cô tiếp tế cho hai cha con chút ít lương thực, hoặc thuốc men lúc đau ốm. Thắm bị mù từ thưở lọt ḷng, chẳng biết tí ǵ về thế giới chung quanh, chỉ nghe kể rồi mường tượng. Thuộc khá nhiều bài ca do nghề nghiệp, riêng món vọng cổ luôn bị ông Tư bắt bẻ, ca hoài chưa ngọt, chưa rặt giọng đàng trong theo ư ông muốn. Có hôm nó hỏi tôi:
- Anh ra sao anh hai?
- Th́ cũng giống hầu hết mọi người.
- Có đẹp trai không cơ!
- Đẹp xấu tùy người đối diện - Tôi nói đại. Nó phụng phịu:
- Anh quên người đối diện hổng có mắt sao? Thôi th́ chắc anh đẹp như ông Lục Vân Tiên hoặc Thạch Sanh trong truyện bố Tư kể, v́ anh cũng tốt bụng như họ.
- Xấu như Trương Chi th́ có, đừng có ham tưởng tượng.
- Ai nói Trương Chi xấu, riêng em vẫn cho là đẹp.
- Hiểu rồi, Thắm cũng đẹp lắm.
- Xạo quá mạng vậy anh hai?
Đại để, chúng tôi thường tṛ chuyện vớ vẩn kiểu ấy. Uống nước rạch Đầu Sấu bao năm, cố nói tiếng Nam bộ, giọng Hà Bắc vẫn c̣n vương lại vài âm hao như là dấu ấn của quê quán, dù quê quán ấy nay đă trở nên xa vời vợi, mờ nhạc trong trí nhớ nó. Những lúc Thắm theo ông Tư đi hát rong đâu đó cả tháng mới quay về, tôi thấy nhớ cái giọng thỏ thẻ nửa Nam nửa Bắc của nó. Sau một chuyến đi xa, bao giờ nó cũng tặng tôi một món quà ǵ đó, dù rẻ tiền cũng khiến tôi cảm động.
Không ít lần hễ nghe ông ấy và cô hát karaoke, tôi bắt gặp Thắm đứng lặng lẽ ngoài rào bông bụp. Biết tỏng nó rất thích tṛ chơi hiện đại ấy, một đêm đôi t́nh nhân vừa lên xe ra khỏi cổng, tôi rủ nó đến nhà, ngồi vào ghé salon hẳn hoi, và mở máy cho Thắm tha hồ ca, tôi giúp nó đọc lời những bài chỉ thuộc lơm bơm. Nh́n vẻ mặt hân hoan khó tả, nghe giọng bội phần diễn cảm, tôi cảm thấy vui như đang đăi nó một bửa tiệc thịnh soạn. Hai đứa vui nên " dượng" và cô về lúc nào không haỵ
- Trời đất, bộ mày khùng rồi sao Khánh? Dám mời con nhỏ dơ dáy thượng lên cả salon, c̣n bày đặt hát xướng. Bộ mày mê nó lắm sao thằng ông con? Này, cút mau! - Vừa đay nghiến, cô vừa nhào tới đẩy xua Thắm ra khỏi cửa. Quưnh quáng, con nhỏ không kịp cầm gậy, ngă lăn từ bậc thềm xuống sân, bể cả mắt kiếng đen, bật khóc tức tưởi. Ông ấy chỉ khoanh tay đứng nh́n lắc đầu cười. Tôi đỡ Thắm dậy, đặc chiếc gậy vào tay nó, đổ quạu, quên cả giữ kẻ:
- Nhẫn tâm vừa thôi, cô không thương xót kẻ tật nguyền chút nào sao?
- Mầy, mầy dám lên giọng chửi tao hả đồ mất dạy? - Cô gào, chảy chồm xỉa xói. Ông ấy ra vẻ kẻ cả khoác tay ngăn, cất giọng du dương:
- Ḱa em, nguôi giận đi nào. Chậc, chỉ là chuyện nhỏ. Thôi, cho anh xin!
Từ hôm ấy Thắm luôn tránh găp tôi, không nhận cả chiếc kiếng mới tôi mua đền nó. Vào một ngày mưa từ ga Ḥa Hưng quay về, ông Tư đờn c̣ ngă bịnh. Tuy được cḥm xóm tận t́nh giúp đỡ đưa vào bịnh viện điều trị nhưng ông không qua khỏi. Sau đám tang chừng vài hôm, đă nguôi giận, Thắm t́m gặp tôi rủ ra chợ Cái Răng ăn kem với vẻ mặt buồn rượi. Tôi ngạc nhiên chẳng nghe nó nhắc đến bố Tư, lại tỉ mỉ nhắc kể từng người tốt kẻ xấu trong xóm, chi li từng kỷ niệm vặt, nhỏ nhoi của hai đứa, đoạn mĩm cười:
- C̣n sao trên trời ở xóm ḿnh có giống nơi khác không anh hai?
- Giống!
- Bèo dưới bến cũng thế chứ?
- Thế! Tôi nhại giọng Hà Bắc cốt làm nó vui.
- Vậy là dù đi bất cứ nơi đâu em ngước " nh́n" trời cũng sẽ mường tượng ra sao ở xóm ḿnh, qua khúc sông nào cũng " thấy" bèo của bến nhà, chắc là không buồn lắm đâu.
- Thắm nói ǵ lạ vậy? Tính bỏ đi sao? Đi đâu?
- Đố anh biết? - Nói xong nó cười. Nước mắt lấp lánh trên má. Ngỡ chỉ nói đùa chơi, hôm sau Thắm mang theo cây đờn c̣ bỏ đi mất biệt. Câu đố đêm ấy tôi vẫn nhớ nhưng không cách chi t́m thấy câu trả lời.
Bây giờ tôi đă vào đại học. Mỗi lần ra chợ tiếp cô bày hàng và chiều dọn về như trước đây. Cô tôi lại tiếp tục sống cô đơn. Sau trận đánh ghen tàn độc của bà vợ và tám đứa con kéo từ Vĩnh Long sang Cần Thơ vào một ngày không nhớ đẹp hay xấu trời, ông " dượng" ra đi không lời từ biệt, quên cả chiếc Dream. Bây giờ cô tôi luôn mang kiếng đen v́ con mắt trái bị axít làm hỏng, trở nên trầm lặng, ít nói và, h́nh như trong con mắt c̣n lại những người mù chung xóm chẳng c̣n đáng ghét nữa.

 

Trở về trang tác gia và tác phẩm