Kiếp Con Lai

Quán Văn

Kiếp Con Lai

Tác giả: Kiên nguyễn

Người dịch: Nguyễn Cao Nguyên

 

Chương bốn mươi lăm

Sài G̣n, tháng 2 - 1985

 

Với số tiền bán chiếc giây chuyền của chị Loan, mẹ tôi đưa chúng tôi vào Sài G̣n một tuần trước ngày phỏng vấn. Chúng tôi ở tạm tại nhà ba má d́ Đặng. Vợ chồng cụ già sống trong một cái chái nhỏ trước kia là nhà bếp của họ, cách Dinh Độc Lập một khoảng ngắn. Căn nhà lớn bên cạnh, nơi chúng tôi đă gặp d́ Đặng mười năm trước đây lúc đi đón chiếc trực thăng, đă được chia cắt nhiều lần và bán cho nhiều người khác nhau. Họ chỉ c̣n lại căn bếp đó và một pḥng tắm nhỏ xíu. Căn chái quá nhỏ, ngay cả đối với hai cụ già; nhưng họ mở rộng ṿng tay đón nhận chúng tôi.

Sài G̣n thay đổi nhiều từ sau cuộc nội chiến chấm dứt.  Bộ mặt thành phố cũng như dân chúng đều mang một vẻ chán nản, mệt mỏi. Những ngôi nhà  xinh đẹp ngày trước bây giờ đầy mối mọt. Sơn trốc nhường chỗ cho rêu. Qua các khung cửa sổ đă bị tháo gỡ, những khuôn mặt dơ bẩn của con nít tḥ ra nh́n khách qua đường với cái nh́n trống vắng. Xe đạp, xe kéo chạy đầy trên các con đường hẹp,  làm tăng thêm những tiếng ồn ào nhức óc bất tận. Quả thật chúng tôi khó có thể ḥa nhập vào cái sinh hoạt nhộn nhịp như một bầy ong đó được.

Tôi đi ngơ ngẩn qua các con đường xa lạ, ḷng ngổn ngang với những thủ tục xuất cảnh rắc rối. Tôi không dám trực diện với nỗi lo âu của ḿnh. Tôi không biết số phận gia đ́nh tôi sẽ đi tới đâu. Tương lai của chúng tôi là một bí mật. Chúng tôi có đi được hay không tùy thuộc vào quyết định của những khuôn mặt vô h́nh xa lạ tôi không bao giờ biết được.

Sài G̣n vào năm 85 đầy nghẹt, chật chội và tràn ngập rác rến. Trong cái nóng hừng hực, bụi bốc lên bay đầy trong không gian rồi phủ chụp xuống mọi vật như những gịng tuyết đen bất tận. Tôi học được ngay một điều là không nên ăn mặc áo quần có màu sáng quá. Mọi vật  bị nhuộm đen  rất nhanh, nhất là ở trung tâm Sài G̣n, nơi mà tất cả mọi người lăng xăng nuồm nuộp hết từ chỗ này tới chỗ nọ.

Trong lá thư gởi kèm theo giấy thông hành của chúng tôi cho biết sở di trú tọa lạc tại số 4, đại lộ Duy Tân, con đường nổi tiếng v́ có nhiều hàng me cao, bóng láng. Đây là một loại cây nhiệt đới, lá nhỏ, cành đan nhau thành một tấm màng lá che phủ suốt con đuờng. Dinh Độc Lập và toà đại sứ Mỹ cũ cách đó mấy dăy đường , nằm dấu ḿnh sau những tàn me. Sáu giờ rưỡi sáng, tôi và gia đ́nh tụ tập ngay trước sở di trú cùng với hai mươi gia đ́nh khác, chờ xe buưt chở đến địa điểm phỏng vấn cách  đó chừng một giờ lái xe.

Vào thời gian đó, lệnh cấm vận giữa Mỹ và Việt Nam được áp dụng triệt để. Nhân viên thiện nguyện Mỹ phải bay từ Băng Cốc đến một vùng ở ngoại ô Sài G̣n để làm việc rồi bay trở ra trước khi đêm xuống. Xe buưt chở chúng tôi đến gặp những người đại diện này trong khoảng thời gian đă được quy định đó.

Chỗ làm việc của họ nằm trong một biệt thự có lẽ của một thương gia giầu có trước đây. Những vật dụng trang hoàng đắt tiền của người chủ cũ vẫn c̣n thấy được. Ngôi biệt thự được xây ở lưng chừng đồi, ngó xuống một rừng cây cao su, kiến trúc theo h́nh chữ U, một căn lớn ở giữa nối với hai căn nhỏ hơn hai bên, thông với nhau bởi một dăy hành lang lót bằng đá hoa cương đỏ. Các căn pḥng rộng có cửa sổ kính ở lầu hai và lầu ba được trưng dụng thành pḥng làm việc.

Qua khung cửa kính, tôi nh́n thấy mấy người ngoại quốc đi tới đi lui, tay cầm bút và hồ sơ. Bất cứ người nào trong nhóm họ cũng có thể là người đă đánh máy bức thư gởi cho tôi. Và bây giờ họ sẽ quyết định số phận của tôi. Mặt mũi họ trông thật đẹp, thật sáng sủa, mà cũng thật xa lạ. Tôi muốn trở thành một người như họ. Và lần đầu tiên trong đời, tôi không cảm thấy xấu hổ về cái nguồn gốc Mỹ của tôi. Nh́n họ, tôi hiểu được tôi từ đâu tới và sẽ thuộc về đâu. Sự hiện diện của họ khơi dậy trong tôi một khát khao mạnh mẽ.

Như đọc được gịng tư tưởng của tôi, mẹ tôi kéo tay tôi chỉ vào những người Mỹ, nói: "Kiên, con nh́n ḱa. Con thấy ǵ không? Con phượng hoàng đă đến để đưa con của nó đi."

Trong khi chờ được gọi tên, chúng tôi ngồi chung quanh một cái bàn h́nh chữ nhật bên kia hành lang. Chúng tôi người nào cũng diện bộ đồ khá nhất có thể mua được, theo thời trang lúc đó: quần jean với áo lụa, hoặc áo sơ mi sọc. Phần lớn những đứa trẻ gốc Mỹ trong toán của tôi đều tuổi từ mười hai tới mười chín. Họ nh́n nhau chăm chăm, rán che dấu ḷng ṭ ṃ dưới cái vẻ dửng dưng lịch sự.

Một gia đ́nh 16 người đứng tách riêng ở một góc, ai cũng mặc quần áo đắt tiền, mang đầy đồ trang sức quư giá, người lấp lánh như những con công. Họ dứng dưới gốc một cây thông, ăn bánh đậu xanh đựng trong chiếc giỏ đi trại. Một cô gái chừng mười bốn tuổi, tóc vàng, mắt xanh, đứng bẻn lẽn trong nhóm. Trên tay cô ta cầm một b́nh lớn đựng trà sữa đá. Người đàn bà già nhất trong đám, mập ph́, ngồi choáng cả chiếc ghế, gọi cô gái với giọng hỉ hả. "Kiếm cái ǵ cho mẹ uống, con gái cưng." Bà ta cứ lập đi lập lại câu đó, cười toáng lên như đó là một câu chuyện tiếu lâm thú vị. Mặt bà ta trát một lớp phấn dày, nứt ra ở hai đuôi mắt. Mọi người trong gia đ́nh bà giật nẩy người lên mỗi khi bà gọi cô gái là con gái cưng. Họ lầu bầu bất măn, che dấu nỗi bực ḿnh qua những câu chuyện cố làm ra vẻ sôi nổi.

Khi gia đ́nh tôi được gọi tên, chúng tôi chạy ùa đến gặp người phỏng vấn ở chân cầu thang. Đó là một người đàn bà da đen, mặc bộ vest màu xanh đậm, trông đẹp đẽ mà cũng xa lạ như một con búp bê bằng sứ. Mùi nước hoa bay thoảng trong không khí như mủi hoa hồng đen trong vườn nhà dượng tôi sau cơn mưa. Một thông dịch viên người Việt Nam đứng sau lưng bà chừng vài bước. Sau vài câu chào hỏi, họ dẩn chúng tôi lên lầu.

Khi bà ta mở cửa văn pḥng mời chúng tôi vào, một luồng hơi lạnh từ chiếc máy điều ḥa không khí ôm phủ lấy tôi trong ṿng tay dịu dàng, rất tây phương của nó. Tôi hít một hơi dài, và đột nhiên, nước Mỹ đă ở trong tôi. Bên cạnh, mẹ tôi bắt đầu khóc.

*

Ngay sau buổi phỏng vấn, chúng tôi vội vàng rời Sài G̣n. Chúng tôi không có cơ hội thăm viếng thành phố, sinh hoạt quá mắc mỏ làm chúng tôi không thể ở lâu được. Chưa kể chỗ ở của ông bà Hôm quá nhỏ, không tiện cho một gia đ́nh đông người gia đ́nh chúng tôi. Mẹ tôi cắt Jimmy ở lại nhà ông bà Hôm để canh chừng chuyến bay và danh sách những người được đi được niêm yết ở văn pḥng sở di trú hàng tuần. Sau khi về tới Nha Trang, chúng tôi liên lạc với Jimmy phần lớn bằng điện tín. Nhiệm vụ của tôi là lo giấy tờ. Theo quy định của chính phủ Việt Nam, trước khi rời Việt Nam, cần phải có đủ ba thứ giấy tờ chính: Chữ kư của sở Nhà Đất, một giấy chứng nhận không thiếu nợ của ngân hàng trung ương và một giấy chứng nhận của sở thuế vụ. Mục đích là để chứng minh cho nhà nước thấy người ra đi không c̣n nợ nần, tài sản ǵ ở Việt Nam. Đối với chúng tôi, thời gian quá cấp bách.

Tin đồn gia đ́nh tôi được người Mỹ phỏng vấn ở Sài G̣n bay đến Nha Trang trước cả khi chúng tôi về tới. Trước cửa nhà tôi, một toán trẻ em Việt gốc Mỹ đang đứng chờ. Phần lớn là những trẻ em vô gia cư. Áo quần chúng rách rười, dơ dáy, da thịt cháy đen và mặt mũi c̣m cơi. Chúng nh́n chúng tôi, mắt ánh lên bao hy vọng. Nhiều em mang theo cả những tờ đơn xin ở sở di trú địa phương. Tôi đi bên cạnh mẹ tôi và Bé Tư, tḥ tay kéo cái chốt cổng.

Hai cô gái da đen cười chào tôi. Một cô ngập ngừng nói: "Anh Kiên, anh giúp chị em em được không? Em muốn điền đơn nhưng không biết chữ."

Cô em tiếp lời: "Tụi em có để dành được ít tiền để trả công cho anh." Cô ta mở ḷng bàn tay ra đưa cho tôi coi tờ giấy hai mươi đồng nhàu nát. Có lẽ cô gái giữ tờ giấy bạc lâu quá và chặt quá làm nó gần như nhảo ra v́ mồ hôi tay. Cô ta cẩn thận đặt tờ giấy bạc vào tay tôi. Cả hai trồng gần bằng tuổi nhau, mười ba hay mười bốn ǵ đó. Tóc chúng rậm ri, như hai chùm thông rậm lá.

Tôi đẩy tờ giấy bạc trả lại: "Em giữ lấy. Anh không lấy tiền của các em đâu. Nhưng đừng lo, anh sẽ giúp các em điền đơn."

Mẹ tôi nói. "Tôi nhớ có gặp các cháu ở đâu đó. Có phải ở quán phở trên đường Lê Chân không?"

"Dạ phải, thưa d́." Cả hai cùng đáp.

"Trời đất, bao nhiêu năm rồi, hai đứa vẫn đầu đường xó chợ? Mẹ đâu rồi?"

Một cô trả lời. "Bả chết năm ngoái. Bác sĩ nói bị giang mai. Tụi cháu tự sống một ḿnh từ đó."

Tôi lấy mấy tờ đơn trên tay chúng rồi ṭ ṃ hỏi: "Làm sao các em biết hôm nay chúng tôi về?"

Cũng vẫn nụ cười hiền lành, ngây thơ trên mặt: "Tụi em nghe tin vui của anh hôm thứ hai ở ngoài chợ. Tụi em chờ anh ở đây ba ngày rồi."

*

Trong ngày hôm đó tôi điền hơn hai chục tờ đơn. Hôm sau lại thêm nhiều em khác mang đơn đến. Cho đến lúc đó tôi mới ngạc nhiên nhận ra con số khá lớn những trẻ em gốc Mỹ bị bỏ rơi trong thành phố. Sáng nào thức dậy tôi cũng nh́n thấy ít nhất là mười khuôn mặt từ sau hàng rào kẻm gai bao quanh nhà nh́n vào. Tất cả đều mang trên mặt một vẻ sợ sệt, lo âu nhưng đầy tin tưởng. Tất cả đều muốn chạm tay vào người tôi để được sờ vào cái chất Mỹ của những người Mỹ mà tôi đă gặp. Đối với hầu hết các em, những ǵ đang xảy ra cho gia đ́nh tôi là giấc mơ mà chúng mơ ước một ngày nào đó cũng sẽ thực hiện được.

 

 

 Trở về trang tác giả và tác phẩm